Schmidt, Diedrich H.
Ligusterdr├Â├Âm

Geschichten, de uns Leven infangt. Un dat Twieveln. Un de Afgr├╝nn. Wiet weg vun alldaagsche Nixigkeiten. Figuren mit Deepgang un Fraagteken. Stimmungen, de uns neeschierig maakt. Konflikten, de keeneen bruken deit - un vun de wi weet, dat se liekers in de Welt s├╝nd. Dat allens vertellt in en kraft- un bildvull oostfreesch Platt.

DH Schmidt schrifft nu al siet 50 Johr. Sien Schrieven is mit de Tiet j├╝mmers wat beter worrn. F├Âr uns Lesers richt he en ganz egen Welt in, man wi kaamt dorin trecht. F├Âr enige vun de acht Leesst├╝cken, de in dat Book afdruckt s├╝nd, hett he plattd├╝├╝tsche Literatur-Priesen kregen.

85 Johr is Schmidt nu oolt. Nie hett he en Opstand ├╝m sik maakt. In de ÔÇ×SzeneÔÇť kennt vele em gor nich. Man siene ÔÇ×Gele RosenÔÇť (1970) un ok de ÔÇ×Ligusterdr├Â├ÂmÔÇť (2018) h├Â├Ârt in jeedeen B├Âkerschapp. (Quelle: INS)

Ick weet nich, wat ji dat Phantom ┬╗dh schmidt┬ź kennt. Wohrschienlich, wenn ji in de plattd├╝├╝tsche Szene tohuus s├╝nd. Denn he kriggt j├╝mmer mal Priesen, s├╝nnerlich den Freudenthal-Pries: 1995, 2005, 2017. Ick harr henf├Âhren schullt, denn harr ick em wohrschienlich beleevt. Doch dor weer ick to fuul f├Âr. Man to wat heff ick Internet? Dor heff ick sienen Namen ingeven un en Foto von em sehn, as he den Borsla-Pries 2017 kreeg.

Achtern in sien Book steiht, dat he H├Âlpsarbeiter in en Iesengeteree ween is, B├╝roangestellter, Journalist, Hannelsvertreder, Kaffeer├Âster un vele Johrn Schoolassisstent. Meist verwunnern mi de Arbeitssteden ┬╗Hannelsvertreder┬ź un ┬╗Journalist┬ź, denn de m├Â├Ât op de L├╝├╝d togahn, m├Â├Ât mit de snaken un de ├Âvert├╝gen. Un ick stell mi dissen Autor bannig tr├╝chh├Âllern v├Âr, in sick vergruvelt. Man villicht is he ganz anners.

Von sien Arbeitsleven kaamt twee, in sien Geschichten v├Âr: de Iesengeteree un dat B├╝ro.

Freit un beduert heff ick, dat D.H. Schmidt ostfrees Platt schrifft: freit dor├╝m, dat he in so en grandiose Spraak schrifft; un beduert dor├╝m, dat ick so veel W├Âer nich kenn, ofschoonst ick ut de Ollnborger Lannen kaam, wat ÔÇô tominnst ut Hamborger Sicht ÔÇô doch al dicht bi Ostfreesland liggt.

Blots mal as Bispill de W├Âer, de ick op de erste Sied von ┬╗Ligusterdr├Â├Âm┬ź nakieken m├╝ss: sch├╝├╝n, sl├Ârd, Fl├Âren, verdwolen, quastig, ratt, allmetts, Ruusk, taje, Gegalm. Man dat lohnt sick. Blangenbi: Argert heff ick mi ├Âver de ┬╗L├╝ttje H├Âlp f├Âr de Leser┬ź. Wietl├Âftig staht dor op twee Sieden en poor W├Âer. Op de twee Sieden harr he ÔÇô l├╝tt schreven ÔÇô teihnmal soveel W├Âer ├╝nnerbringen kunnt. Denn harr dat Tr├╝chbl├Ądern hulpen. Man so: as wull he di ton Narren holen. Meist all de W├Âer, de ick nakieken wull, weeern dor nich bi. Ton Gl├╝ck keem mi denn Otto Buurman to H├Âlp (nich mit de 11 B├Ąnde vonÔÇÖt Hochd├╝├╝tsche in dat Ostfreessche, man mit den l├╝tten tw├Âlften Band).

Twee Geschichten s├╝nd ÔÇô na mien Meen ÔÇô plattd├╝├╝tsche ┬╗Normalkost┬ź: nett to lesen, man nich w├╝rklich wichtig: ┬╗Lina┬ź un ┬╗Tomke k├ÂfftÔÇÖn Wiehnachtsboom┬ź. Lina is al wat ├Âller, hett ehr Leven lang op en Buernhoff arbeit. Wat mutt, dat mutt. Man wo se nich arbeiden mutt, in ehr egen Kamer, dor lett se dat na, bit se in ehr Kamer ├╝nner den Schrank en gef├Ąhrlich Deert s├╝ht. Se haalt den Buern to H├Âlp, de mit en Gewehr en Ladung Schroot ├╝nner den Schrank p├╝├╝stert un oplest dor en verschimmelt Mettwuss ruthaalt.

Man de annern Geschichten: Dor musstÔÇś di richtig na verhalen. Un bi de mehrsten, d├╝cht mi, m├╝ss de Autor Psychiatrie-Erfohrungen hebben. Man dat he in de Psychiatrie arbeit hett, steiht nich in sienen Levensloop.

Ton Bispill ┬╗Jonas┬ź, en Geschicht von dreeund├Ârtig Sieden. Jonas Elkmann (de plattd├╝├╝tsche Jedermann?) steiht achter sienen Schrievdisch. He is siet Johrteihnte Bookh├Âller,de Arbeit is daan, de Kollegen un Kolleginnen s├╝nd al na Huus, man Jonas weet nich, ┬╗Siet Dagen is daar soÔÇÖn nare Gef├Âhl, so as wenn dÔÇÖr wat achter hum tositten deit, hum nasliekt, nett asÔÇÖn Scharr, de an sien Hackens kleevt. Man so he s├╝ck umdreiht, is daar nix ÔÇŽ┬ź So geiht dat los un so geiht dat wieder. ├ľverall s├╝ht he Sp├Âkels, sien Fro, de em nich v├Âr vull nimmt; den S├Âhn ut de erste Ehe von sien Fro, de op de h├Âgere School geiht un wat Beters warrn will; sien Dochter, de em nich versteiht. Jonas h├Â├Ârt dat Schimpen, s├╝ht dat Sch├╝ddkoppen, h├Â├Ârt Stimmen, s├╝ht den annern Jonas, den blots he s├╝ht, den he W├Ârgen kunn, man nich recht tofaten kriggt.

HD Schmidt kann sick rinverstetten in enen Keerl, denn de Minnachtigkeit von sien Umwelt in de Schizophrenie drifft; kann dat to Spraak bringen. Dat is grode Kunst.

De Geschicht ┬╗Annika Annika Barnsteen┬ź vertellt von enen Jung von villicht veerteihn Johr, de bi sien Oma op en Insel Ferien maakt. De Oma is nett, man de Jung bruukt anner Jungs, um sick goot to f├Âhlen, doch de hebbt em nich op de Tell, maakt sick ├Âver em lustig, weet, dat he von Annika dr├Â├Âmt. Annika is ook op de Insel mit ehr Familie. Un Annikas Vadder Dr. Dembach is de Schoolmester von den Jung. Man denn, fr├Âh anÔÇÖn S├╝nndagmorgen, dr├Âppt he anÔÇÖn Strand Annika, wiest ehr sienen Barnsteen; vertellt, he w├╝ss, op wecke Sandbank man Barnsteen finnen kann; vertellt, dor weer keen Gefohr ÔÇô wat man so vertellt, wenn man bi de Droomdeern Indruck maken will. Un so gaht se inÔÇÖt Watt ÔÇŽ

Un grootorig trurig is de Titelgeschicht. Beter kann een dat F├Âhlen un Denken von en Drinker nich to Spraak bringen. He sitt op de Terrass un drinkt. Sien Fro will em inÔÇÖt Huus halen; sien Dochter; man he drinkt. He s├╝ht den Jung an de Goornpoort, de Angst f├Âr den L├Âw hett; dr├Âppt de Naversch; sien Mudder, de noch jung is; s├╝ht dat Bild von sienen Vadder op dat Schapp, den he al twee Johr nich mehr sehn hett; h├Â├Ârt de Flegers, de op Emden to fleegt. In den lesten Breef fraagt Vadder, wat wullt du warrn? He will F├Ârster warrn ÔÇô ook wenn in den Woold L├Âwen s├╝nd; man de F├Ârster hett en GewehrÔÇŽ

┬╗Still, wee├č still, dien Mudder (ÔÇŽ) hett s├╝ck inÔÇÖn See verdrunken; ick b├╝n dat nu (ÔÇŽ) Se r├╝ddelt dien Arms, se bedelt, se weent, se t├╝├╝lt di van dÔÇś Grund.┬ź

Ick will hier nich all de Geschichten vertellen. Se h├Â├Ârt to dat Beste, wat dat in de plattd├╝├╝tsche Literatur gifft. Ut dit Book kummst du anners rut, as du dor ringahn b├╝st; hier maakst du Erfohrungen, de du anners nich maken kannst. Ook wenn dat Book M├Âh maakt, s├╝nnerlich f├Âr Nichtostfresen: De M├Âh lohnt sick.

(Rez. vun Bolko Bullerdiek, in: Quickborn 109, Heft 2, S. 80-82)

ISBN: 978-3-7308-1502-1

Ollenborg: Isensee Verlag 2018, 120 S.

ISBN: 9783730815021
Kategorie: 1

Bestellnummer: BO ISE 4078
Ligusterdr├Â├Âm
Dat köst Woveel wullt Du?
€ 9,90
+ Versand
Een Sied trüch