Schmidt, Diedrich H.
Ligusterdrööm

Geschichten, de uns Leven infangt. Un dat Twieveln. Un de Afgrünn. Wiet weg vun alldaagsche Nixigkeiten. Figuren mit Deepgang un Fraagteken. Stimmungen, de uns neeschierig maakt. Konflikten, de keeneen bruken deit - un vun de wi weet, dat se liekers in de Welt sünd. Dat allens vertellt in en kraft- un bildvull oostfreesch Platt.

DH Schmidt schrifft nu al siet 50 Johr. Sien Schrieven is mit de Tiet jümmers wat beter worrn. För uns Lesers richt he en ganz egen Welt in, man wi kaamt dorin trecht. För enige vun de acht Leesstücken, de in dat Book afdruckt sünd, hett he plattdüütsche Literatur-Priesen kregen.

85 Johr is Schmidt nu oolt. Nie hett he en Opstand üm sik maakt. In de „Szene“ kennt vele em gor nich. Man siene „Gele Rosen“ (1970) un ok de „Ligusterdrööm“ (2018) höört in jeedeen Bökerschapp. (Quelle: INS)

Ick weet nich, wat ji dat Phantom »dh schmidt« kennt. Wohrschienlich, wenn ji in de plattdüütsche Szene tohuus sünd. Denn he kriggt jümmer mal Priesen, sünnerlich den Freudenthal-Pries: 1995, 2005, 2017. Ick harr henföhren schullt, denn harr ick em wohrschienlich beleevt. Doch dor weer ick to fuul för. Man to wat heff ick Internet? Dor heff ick sienen Namen ingeven un en Foto von em sehn, as he den Borsla-Pries 2017 kreeg.

Achtern in sien Book steiht, dat he Hölpsarbeiter in en Iesengeteree ween is, Büroangestellter, Journalist, Hannelsvertreder, Kaffeeröster un vele Johrn Schoolassisstent. Meist verwunnern mi de Arbeitssteden »Hannelsvertreder« un »Journalist«, denn de mööt op de Lüüd togahn, mööt mit de snaken un de övertügen. Un ick stell mi dissen Autor bannig trüchhöllern vör, in sick vergruvelt. Man villicht is he ganz anners.

Von sien Arbeitsleven kaamt twee, in sien Geschichten vör: de Iesengeteree un dat Büro.

Freit un beduert heff ick, dat D.H. Schmidt ostfrees Platt schrifft: freit dorüm, dat he in so en grandiose Spraak schrifft; un beduert dorüm, dat ick so veel Wöer nich kenn, ofschoonst ick ut de Ollnborger Lannen kaam, wat – tominnst ut Hamborger Sicht – doch al dicht bi Ostfreesland liggt.

Blots mal as Bispill de Wöer, de ick op de erste Sied von »Ligusterdrööm« nakieken müss: schüün, slörd, Flören, verdwolen, quastig, ratt, allmetts, Ruusk, taje, Gegalm. Man dat lohnt sick. Blangenbi: Argert heff ick mi över de »Lüttje Hölp för de Leser«. Wietlöftig staht dor op twee Sieden en poor Wöer. Op de twee Sieden harr he – lütt schreven – teihnmal soveel Wöer ünnerbringen kunnt. Denn harr dat Trüchblädern hulpen. Man so: as wull he di ton Narren holen. Meist all de Wöer, de ick nakieken wull, weeern dor nich bi. Ton Glück keem mi denn Otto Buurman to Hölp (nich mit de 11 Bände von’t Hochdüütsche in dat Ostfreessche, man mit den lütten twölften Band).

Twee Geschichten sünd – na mien Meen – plattdüütsche »Normalkost«: nett to lesen, man nich würklich wichtig: »Lina« un »Tomke köfft’n Wiehnachtsboom«. Lina is al wat öller, hett ehr Leven lang op en Buernhoff arbeit. Wat mutt, dat mutt. Man wo se nich arbeiden mutt, in ehr egen Kamer, dor lett se dat na, bit se in ehr Kamer ünner den Schrank en gefährlich Deert süht. Se haalt den Buern to Hölp, de mit en Gewehr en Ladung Schroot ünner den Schrank püüstert un oplest dor en verschimmelt Mettwuss ruthaalt.

Man de annern Geschichten: Dor musst‘ di richtig na verhalen. Un bi de mehrsten, dücht mi, müss de Autor Psychiatrie-Erfohrungen hebben. Man dat he in de Psychiatrie arbeit hett, steiht nich in sienen Levensloop.

Ton Bispill »Jonas«, en Geschicht von dreeundörtig Sieden. Jonas Elkmann (de plattdüütsche Jedermann?) steiht achter sienen Schrievdisch. He is siet Johrteihnte Bookhöller,de Arbeit is daan, de Kollegen un Kolleginnen sünd al na Huus, man Jonas weet nich, »Siet Dagen is daar so’n nare Geföhl, so as wenn d’r wat achter hum tositten deit, hum nasliekt, nett as’n Scharr, de an sien Hackens kleevt. Man so he sück umdreiht, is daar nix …« So geiht dat los un so geiht dat wieder. Överall süht he Spökels, sien Fro, de em nich vör vull nimmt; den Söhn ut de erste Ehe von sien Fro, de op de högere School geiht un wat Beters warrn will; sien Dochter, de em nich versteiht. Jonas höört dat Schimpen, süht dat Schüddkoppen, höört Stimmen, süht den annern Jonas, den blots he süht, den he Wörgen kunn, man nich recht tofaten kriggt.

HD Schmidt kann sick rinverstetten in enen Keerl, denn de Minnachtigkeit von sien Umwelt in de Schizophrenie drifft; kann dat to Spraak bringen. Dat is grode Kunst.

De Geschicht »Annika Annika Barnsteen« vertellt von enen Jung von villicht veerteihn Johr, de bi sien Oma op en Insel Ferien maakt. De Oma is nett, man de Jung bruukt anner Jungs, um sick goot to föhlen, doch de hebbt em nich op de Tell, maakt sick över em lustig, weet, dat he von Annika dröömt. Annika is ook op de Insel mit ehr Familie. Un Annikas Vadder Dr. Dembach is de Schoolmester von den Jung. Man denn, fröh an’n Sünndagmorgen, dröppt he an’n Strand Annika, wiest ehr sienen Barnsteen; vertellt, he wüss, op wecke Sandbank man Barnsteen finnen kann; vertellt, dor weer keen Gefohr – wat man so vertellt, wenn man bi de Droomdeern Indruck maken will. Un so gaht se in’t Watt …

Un grootorig trurig is de Titelgeschicht. Beter kann een dat Föhlen un Denken von en Drinker nich to Spraak bringen. He sitt op de Terrass un drinkt. Sien Fro will em in’t Huus halen; sien Dochter; man he drinkt. He süht den Jung an de Goornpoort, de Angst för den Löw hett; dröppt de Naversch; sien Mudder, de noch jung is; süht dat Bild von sienen Vadder op dat Schapp, den he al twee Johr nich mehr sehn hett; höört de Flegers, de op Emden to fleegt. In den lesten Breef fraagt Vadder, wat wullt du warrn? He will Förster warrn – ook wenn in den Woold Löwen sünd; man de Förster hett en Gewehr…

»Still, weeß still, dien Mudder (…) hett sück in’n See verdrunken; ick bün dat nu (…) Se rüddelt dien Arms, se bedelt, se weent, se tüült di van d‘ Grund.«

Ick will hier nich all de Geschichten vertellen. Se höört to dat Beste, wat dat in de plattdüütsche Literatur gifft. Ut dit Book kummst du anners rut, as du dor ringahn büst; hier maakst du Erfohrungen, de du anners nich maken kannst. Ook wenn dat Book Möh maakt, sünnerlich för Nichtostfresen: De Möh lohnt sick.

(Rez. vun Bolko Bullerdiek, in: Quickborn 109, Heft 2, S. 80-82)

ISBN: 978-3-7308-1502-1

Ollenborg: Isensee Verlag 2018, 120 S.

ISBN: 9783730815021
Kategorie: Böker

Bestellnummer: BO ISE 4078
Ligusterdrööm
Dat köst Woveel wullt Du?
€ 9,90
+ Versand
Een Sied trüch